Gastouder worden? Dit regel je voordat je begint
16 juni 2020
Laatste update: 02 oktober 2026
Wil je met kinderen werken en je eigen gastouderopvang beginnen? Dan moet je eerst een aantal dingen regelen. Naast een geschikte opvangplek heb je een passend diploma, kinder-EHBO en de juiste registraties nodig. Een gastouderbureau begeleidt je daarbij. Hieronder lees je waar je begint en welke eisen gelden.
Kies waar je kinderen wilt opvangen
Als gastouder kun je kinderen in je eigen woning opvangen of in de woning van een van de ouders. Bedenk welke vorm bij je past. Wil je je eigen huis inrichten voor de opvang, of werk je liever bij een gezin thuis?
Voor beide mogelijkheden gelden kwaliteitseisen. Ook de woning van de ouders moet dus geschikt zijn als opvanglocatie en geregistreerd worden.
| Bij jou thuis | Bij de ouders thuis |
|---|---|
| Je richt je eigen woning in voor de opvang en hebt geen reistijd. | De kinderen blijven in hun vertrouwde omgeving en jij reist naar het opvangadres. |
| Je controleert of opvang aan huis is toegestaan en of je woning aan de eisen voldoet. | De woning van de ouders moet aan dezelfde inrichtingseisen voor gastouderopvang voldoen. |
| Volwassen huisgenoten moeten zich inschrijven in het Personenregister Kinderopvang. Ook andere personen die structureel aanwezig zijn, kunnen inschrijfplichtig zijn. | Bij opvang op het adres van de ouders hoeft alleen de gastouder zich in het Personenregister Kinderopvang in te schrijven. |
Wil je op meerdere adressen werken? Laat je gastouderbureau dan vooraf uitleggen welke registratie voor iedere locatie nodig is.
Controleer je diploma en kinder-EHBO
Om gastouder te worden, moet je minimaal 18 jaar zijn. Je hebt daarnaast een geschikt diploma en een geldig, erkend certificaat Eerste Hulp aan Kinderen nodig.
Niet ieder diploma voldoet zonder aanvullende opleiding
Voor gastouders die vanaf 1 juli 2026 starten, gelden aangescherpte opleidingseisen. DUO maakt onderscheid tussen diploma’s die zelfstandig voldoen en diploma’s waarvoor je ook een aanvullende pedagogische module moet afronden.
Controleer daarom de exacte naam van je diploma voordat je een opleiding of module kiest. Staat je diploma niet op de lijst, dan kun je DUO vragen om het te beoordelen. Je gastouderbureau kan je helpen uitzoeken welke stap nodig is.
Zoek een geregistreerd gastouderbureau
Je moet aangesloten zijn bij een gastouderbureau dat in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) staat. Het bureau begeleidt je bij de voorbereiding en de aanvraag voor registratie van je opvanglocatie.
Vergelijk niet alleen de kosten. Vraag ook hoe het bureau je ondersteunt bij je pedagogisch werkplan, scholing, coaching en vragen over de dagelijkse opvang. Bespreek daarnaast hoe het betalingsverkeer wordt geregeld en wie welke bureaukosten betaalt.
Als startende gastouder mag je bij maximaal twee gastouderbureaus aangesloten zijn. Bij een overstap kan tijdelijk een uitzondering gelden.
Regel je VOG en inschrijving in het personenregister
Je hebt een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig voor je inschrijving in het Personenregister Kinderopvang (PRK). Bij inschrijving mag deze VOG niet ouder zijn dan twee maanden en moet deze voor de juiste functieaspecten zijn afgegeven.
Na je inschrijving moet het gastouderbureau je aan de organisatie koppelen. Vang je kinderen in je eigen woning op? Bespreek dan ook welke huisgenoten en andere regelmatig aanwezige personen zich moeten inschrijven en laten koppelen.
Maak de opvanglocatie geschikt
Een opvangplek moet voldoende ruimte bieden om veilig te spelen en te rusten. Er gelden onder meer eisen voor speelruimte binnen en buiten, rookmelders en een volledig rookvrije locatie. Voor kinderen jonger dan 1,5 jaar is een aparte slaapruimte nodig.
Wil je in je eigen woning beginnen? Controleer dan ook de regels van je gemeente en de afspraken met je verhuurder of hypotheekverstrekker. Doe dit voordat je geld uitgeeft aan aanpassingen.
Laat de locatie beoordelen voordat je start
De GGD onderzoekt de opvanglocatie voor de registratie. De gemeente beslist vervolgens over de inschrijving in het LRK. Je mag pas met geregistreerde gastouderopvang beginnen nadat die inschrijving is afgerond.
Ook daarna blijft er toezicht. Het gastouderbureau controleert de locatie en de veiligheidsrisico’s. De GGD inspecteert jaarlijks een deel van de gastouderlocaties; niet iedere gastouder krijgt dus ieder jaar een GGD-bezoek.
Houd rekening met het maximale aantal kinderen
Hoeveel kinderen je tegelijk mag opvangen, hangt af van hun leeftijden. De volgende grenzen gelden tegelijkertijd:
- Maximaal 6 kinderen van 0 tot 13 jaar in totaal.
- Daarvan maximaal 5 kinderen jonger dan 4 jaar.
- Daarvan maximaal 4 kinderen jonger dan 2 jaar.
- Daarvan maximaal 2 baby’s jonger dan 1 jaar.
Je eigen kinderen jonger dan 8 jaar tellen mee wanneer ze op de opvanglocatie aanwezig zijn. Heb je bijvoorbeeld een kind van 5 en een kind van 9 thuis, dan telt je kind van 5 mee en je kind van 9 niet.
Kijk bij ieder nieuw gastkind naar de hele groep. Ruimte binnen het maximum van zes betekent niet automatisch dat je nog een baby kunt aannemen.
Bereid ook je dagelijkse manier van werken voor
Je werkt volgens het pedagogisch beleid, het veiligheids- en gezondheidsbeleid en de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling van je gastouderbureau. Sinds 1 juli 2026 horen daar ook de volgende verplichtingen bij.
Een eigen pedagogisch werkplan
In je werkplan beschrijf je hoe je het beleid van het bureau toepast in jouw opvang en hoe je de ontwikkeling van kinderen volgt. Maak het concreet: hoe begeleid je samenspelen, hoe bied je rust en hoe bespreek je bijzonderheden met ouders?
Jaarlijkse scholing en coaching
Je volgt jaarlijks minimaal 7 uur scholing over verantwoorde gastouderopvang. Daarnaast krijg je minimaal 3 uur pedagogische coaching per jaar via ieder gastouderbureau waarbij je aangesloten bent.
Een achterwacht voor noodgevallen
Je moet een volwassen achterwacht hebben die bij een noodgeval binnen 15 minuten op de opvanglocatie kan zijn. Dat geldt ook wanneer je maar één kind opvangt. Leg vast wie je kunt bellen en controleer of diegene tijdens de opvang daadwerkelijk beschikbaar is.
Maak afspraken over je werk en administratie
Bespreek vóór je begint de opvangdagen, het tarief, vakanties, ziekte en de verdeling van kosten. Vraag ook welke verzekeringen je nodig hebt en of je je bij KVK moet inschrijven. Dat hangt af van de manier waarop je werkt.
Werk je bij ouders thuis, laat dan ook beoordelen welke arbeidsregels op jouw situatie van toepassing zijn. De regeling dienstverlening aan huis kan niet worden toegepast als je vier dagen of meer per week voor hetzelfde gezin werkt.
Registratie is belangrijk voor kinderopvangtoeslag
Een geregistreerde opvanglocatie is een belangrijke voorwaarde voor kinderopvangtoeslag. Ouders moeten daarnaast zelf aan de voorwaarden voldoen. Een LRK-registratie betekent dus niet dat ieder gezin automatisch toeslag krijgt.
Stem de eerste opvangdag af op de afgeronde registratie. Zo voorkom je dat ouders uitgaan van toeslag terwijl de opvanglocatie nog niet is ingeschreven.
Conclusie
Gastouder worden begint met het controleren van je diploma en het kiezen van een opvanglocatie. Zoek daarna een geregistreerd gastouderbureau dat je begeleidt bij de verdere voorbereiding. Als je opleiding, documenten, opvangplek en registratie op orde zijn, kun je beginnen met het opvangen van gastkinderen.
