GGD staat voor Gemeentelijke Gezondheidsdienst. GGD'en beschermen, bewaken en bevorderen de gezondheid van inwoners. Ze voeren verschillende taken uit op het gebied van publieke gezondheid, zoals infectieziektebestrijding, gezondheidsvoorlichting, gezondheidsmonitoring en toezicht op de kinderopvang.
Nederland heeft meerdere regionale GGD'en. Welke taken een GGD precies uitvoert, kan per regio verschillen.
Wil je een oppas of gezin vinden dat bij jou past? Registreer je vandaag nog gratis bij Oppasland.
De GGD voert wettelijke en regionale taken uit om gezondheidsproblemen te voorkomen, gezondheidsrisico's te signaleren en de gezondheid van inwoners te bevorderen.
De GGD speelt een belangrijke rol bij het voorkomen en bestrijden van infectieziekten. Bij bepaalde besmettelijke ziekten kan de GGD bijvoorbeeld bron- en contactonderzoek uitvoeren, advies geven en maatregelen nemen om verdere verspreiding te beperken.
GGD'en geven informatie en advies over verschillende gezondheidsonderwerpen. Dit kan bijvoorbeeld gaan over leefstijl, seksuele gezondheid, infectieziekten en een gezonde leefomgeving.
GGD'en verzamelen en analyseren gegevens over de gezondheid van inwoners in hun regio. Gemeenten kunnen deze informatie gebruiken bij het ontwikkelen van lokaal gezondheidsbeleid.

Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ). In veel regio's wordt deze uitgevoerd door de GGD, maar dat is niet overal het geval. Er zijn ook andere organisaties die jeugdgezondheidszorg uitvoeren.
De jeugdgezondheidszorg volgt de gezondheid en ontwikkeling van kinderen en jongeren en ondersteunt ouders bij vragen over opgroeien en opvoeden.
Voor jonge kinderen vindt jeugdgezondheidszorg vaak plaats via het consultatiebureau. Ouders kunnen daar terecht met vragen over bijvoorbeeld:
Wanneer extra onderzoek of ondersteuning nodig is, kan de jeugdgezondheidszorg adviseren om contact op te nemen met bijvoorbeeld de huisarts of een andere zorgverlener.
In de eerste periode na de geboorte krijgt een baby de hielprik aangeboden. Meestal wordt tegelijkertijd de gehoortest uitgevoerd.
Deze onderzoeken worden niet simpelweg door iedere GGD uitgevoerd. De hielprik is een landelijk screeningsprogramma onder regie van het RIVM en kan worden uitgevoerd door een medewerker van de jeugdgezondheidszorg, een verloskundige of een kraamverzorgende. De gehoorscreening wordt uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de jeugdgezondheidszorg.
Ook wanneer kinderen naar school gaan, blijft de jeugdgezondheidszorg betrokken. Kinderen kunnen op verschillende momenten worden uitgenodigd voor een gezondheidsonderzoek of vaccinatie. Ouders en jongeren kunnen daarnaast zelf contact opnemen met de jeugdgezondheidszorg als zij vragen hebben over gezondheid of ontwikkeling.
GGD'en en andere jeugdgezondheidsorganisaties voeren een deel van de vaccinaties uit die binnen het Rijksvaccinatieprogramma worden aangeboden. Welke organisatie de vaccinatie uitvoert, hangt onder andere af van de leeftijd van het kind en de regio.
Daarnaast bieden veel GGD'en reizigersadvies en vaccinaties voor mensen die naar bepaalde bestemmingen in het buitenland reizen. Dit behoort niet overal tot hetzelfde aanbod en aan reizigersvaccinaties kunnen kosten verbonden zijn.
De GGD heeft ook een belangrijke rol bij het toezicht op kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouderopvang.
De gemeente is verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving op de kinderopvang. In opdracht van de gemeente voert de GGD inspecties uit. Daarbij controleert een toezichthouder of de opvang aan de wettelijke kwaliteitseisen voldoet.
Bij een inspectie kan de GGD onder andere kijken naar het pedagogisch beleid, de inzet en kwalificaties van medewerkers, veiligheid en gezondheid en andere wettelijke kwaliteitseisen.
Kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus worden minimaal één keer per jaar onaangekondigd door de GGD bezocht. Voor gastouderopvang gelden aparte regels voor het aantal locaties dat jaarlijks wordt geïnspecteerd.
Na een inspectie stelt de GGD een inspectierapport op met de bevindingen en een advies aan de gemeente. De gemeente beslist vervolgens of handhaving nodig is.
Inspectierapporten van geregistreerde kinderopvanglocaties zijn openbaar en te bekijken via het Landelijk Register Kinderopvang. Zo kunnen ouders controleren of een opvang geregistreerd is en wat tijdens eerdere inspecties is vastgesteld.
Naast jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en toezicht op de kinderopvang kunnen GGD'en andere publieke gezondheidstaken uitvoeren. Het precieze aanbod verschilt per regio.
Voorbeelden zijn:
Voor welke vragen je rechtstreeks bij de GGD terechtkunt, verschilt per regio. Voor jeugdgezondheidszorg kan het aanspreekpunt bijvoorbeeld het consultatiebureau of een regionale JGZ-organisatie zijn.
Voor medische klachten waarvoor je behandeling nodig hebt, is de GGD meestal niet het eerste aanspreekpunt. Daarvoor kun je doorgaans terecht bij je huisarts of, afhankelijk van de situatie, een andere zorgverlener.
Wil je een oppas of gezin vinden dat bij jou past? Registreer je vandaag nog gratis bij Oppasland.