Gastouder worden? Dit moet je regelen voordat je begint
09 januari 2020
Laatste update: 02 oktober 2026
Wil je van oppassen je werk maken? Dan kun je overwegen om gastouder te worden. Je biedt kinderen kleinschalige opvang bij jou thuis of bij de ouders thuis. Daarvoor heb je niet alleen een geschikt diploma nodig: ook kinder-EHBO, registratie en een veilige opvanglocatie zijn verplicht. Hieronder lees je wat je moet regelen voordat je begint.
Welke opleiding heb je nodig
Om als gastouder te werken, heb je een diploma nodig dat voor gastouderopvang is erkend. Niet ieder diploma in zorg en welzijn is automatisch voldoende. Controleer bij DUO of de exacte naam van jouw diploma op de lijst met geschikte opleidingen staat.
Een pedagogische module voor nieuwe gastouders
Voor gastouders die vanaf 1 juli 2026 starten, gelden aangescherpte opleidingseisen. Sommige diploma’s voldoen zelfstandig. Bij andere diploma’s moet je daarnaast een erkende pedagogische module afronden. Dit kan bijvoorbeeld gelden voor een diploma Helpende Zorg en Welzijn.
Laat je diploma daarom controleren voordat je een opleiding of aanvullende module kiest. Staat jouw diploma niet op de lijst, maar is de opleiding vergelijkbaar? Dan kun je DUO vragen om je beroepskwalificatie te beoordelen.
Een geldig kinder-EHBO-certificaat
Daarnaast heb je een geldig, aangewezen certificaat Eerste Hulp aan Kinderen nodig. Niet iedere EHBO-cursus voldoet aan de eisen voor gastouders. Vraag het gastouderbureau welke certificaten worden geaccepteerd en wanneer je een herhalingscursus moet volgen.
Registratie en begeleiding regelen
Je moet minimaal 18 jaar zijn en aangesloten zijn bij een geregistreerd gastouderbureau. Het bureau begeleidt je bij de voorbereiding en registratie van de opvang. Alleen een diploma halen is dus niet voldoende om direct te beginnen.
VOG en Personenregister Kinderopvang
Je hebt een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig en moet ingeschreven en gekoppeld zijn in het Personenregister Kinderopvang (PRK). Bij opvang in je eigen woning gelden deze verplichtingen ook voor volwassen huisgenoten en andere personen die volgens de regels structureel aanwezig zijn tijdens de opvang.
Bij opvang op het adres van de ouders gelden andere regels voor de bewoners. Laat het gastouderbureau bepalen wie zich voor jouw opvangsituatie moet inschrijven.
Registratie in het LRK
De voorziening voor gastouderopvang moet in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) staan. De gemeente beoordeelt de aanvraag, met onderzoek door de GGD. Begin pas met geregistreerde gastouderopvang wanneer de registratie rond is.
Ouders kunnen voor deze opvang kinderopvangtoeslag krijgen als zij ook aan de overige toeslagvoorwaarden voldoen. Registratie geeft dus niet automatisch iedere ouder recht op toeslag.
Scholing, coaching en een werkplan
Sinds 1 juli 2026 volg je jaarlijks minimaal zeven uur permanente educatie. Daarnaast ontvang je minimaal drie uur pedagogische coaching per jaar van ieder gastouderbureau waarbij je bent aangesloten.
Je maakt ook een pedagogisch werkplan waarin je beschrijft hoe je het beleid van het bureau toepast en de ontwikkeling van kinderen volgt. Verder moet iedere gastouder een volwassen achterwacht hebben die in een noodsituatie binnen vijftien minuten aanwezig kan zijn.
Waar wil je de kinderen opvangen
Gastouderopvang kan zowel in je eigen woning als bij de ouders thuis plaatsvinden. In beide gevallen gelden eisen aan de gastouder en de opvanglocatie.
| Onderwerp | Bij jou thuis | Bij de ouders thuis |
|---|---|---|
| Opvangruimte | Je richt je eigen woning in voor de opvang. | De woning van de ouders moet geschikt zijn voor gastouderopvang. |
| Werk en privé | De opvang maakt deel uit van je eigen woonomgeving. | Je werkt buiten je eigen woning en hebt reistijd. |
| Gezinnen | Je kunt kinderen van verschillende gezinnen opvangen. | Je maakt afspraken over welke kinderen je op deze locatie opvangt. |
| Kosten en afspraken | Je houdt rekening met inrichting, materialen en het gebruik van je woning. | Je bespreekt onder meer materialen, vervoer, vergoeding en de arbeidsrelatie. |
Werken bij de ouders thuis
Werk je bij hetzelfde particuliere gezin op maximaal drie dagen per week? Dan kan de regeling Dienstverlening aan huis van toepassing zijn. Ook een korte werkdag telt hierbij als een dag. De regeling betekent niet dat je zonder arbeidsrechten werkt.
Bij vier of meer dagen per week bij hetzelfde gezin geldt deze regeling niet. Welke verplichtingen er zijn, hangt af van de arbeidsrelatie. Leg afspraken over betaling, vakantie, ziekte en beëindiging schriftelijk vast en bespreek dit met het gastouderbureau.
Eisen aan de opvanglocatie
De woning moet volledig rookvrij zijn en voldoende veilige speelruimte binnen en buiten bieden. Voor kinderen jonger dan anderhalf jaar is een aparte slaapruimte nodig, afgestemd op het aantal kinderen. Ook moeten er voldoende goed werkende rookmelders aanwezig zijn.
Het gastouderbureau controleert de locatie en bespreekt de risico’s voor veiligheid en gezondheid. Denk aan veilig slapen, trappen, schoonmaakmiddelen en buitenspelen. Blijf werken volgens de geldende afspraken en protocollen.
Hoe de GGD controleert
De GGD houdt toezicht in opdracht van de gemeente. Niet iedere gastouderlocatie krijgt automatisch elk jaar een inspectie: jaarlijks wordt minimaal 50% van de gastouderlocaties per gemeente geïnspecteerd. Gastouderbureaus worden wel ieder jaar bezocht. Inspectierapporten zijn te vinden in het LRK.
Hoeveel kinderen je mag opvangen
Je mag maximaal zes kinderen tegelijk opvangen. Binnen dat totaal gelden aanvullende grenzen: maximaal vijf kinderen jonger dan 4 jaar, maximaal vier jonger dan 2 jaar en maximaal twee jonger dan 1 jaar.
Ook je eigen kinderen kunnen meetellen. Laat het gastouderbureau daarom de volledige groepssamenstelling beoordelen, inclusief de leeftijden en aanwezigheid van je eigen kinderen. Zes plaatsen betekent niet automatisch dat je zes opvangkinderen kunt aannemen.
Wat verdien je als gastouder
Je inkomsten hangen af van je tarief, het aantal kinderen, de afgesproken opvanguren en je manier van werken. Bij opvang in je eigen woning spreek je vaak een bedrag per kind per uur af. Bij opvang aan huis kan de vergoeding anders worden ingericht.
Het maximumuurtarief voor kinderopvangtoeslag bij gastouderopvang is in 2026 €8,49. Dit is geen verplicht gastoudertarief en ook geen gegarandeerd inkomen. Het bepaalt alleen over welk bedrag ouders maximaal toeslag kunnen krijgen.
Een voorbeeld van je omzet
Stel dat je drie kinderen ieder 24 uur per week opvangt en €8 per kind per uur rekent. Dan bedraagt de omzet voor die week:
3 kinderen x 24 uur x €8 = €576.
Dit is een rekenvoorbeeld, geen gemiddeld tarief of nettoloon. Kosten voor materialen, voeding, scholing, verzekeringen en eventuele bureaukosten gaan hier nog vanaf. Ook moet je rekening houden met belastingen en periodes waarin je minder opvanguren kunt factureren. Welke uren je bij vakantie of ziekte doorbetaald krijgt, hangt af van de afspraken.
Gastouder worden zonder diploma
Zonder een geschikte kwalificatie kun je niet als geregistreerd gastouder starten. Veel oppaservaring vervangt de opleidingseis niet. Heb je nog geen passend diploma? Bespreek dan met een opleider en gastouderbureau welke opleidingsroute bij je past.
Heb je al een diploma in bijvoorbeeld onderwijs, pedagogiek of zorg? Controleer eerst of dat diploma geschikt is en of je een aanvullende pedagogische module nodig hebt. Mogelijk hoef je geen volledige nieuwe opleiding te volgen.
Eerst ervaring opdoen als oppas
Wil je graag met kinderen werken, maar ben je nog niet klaar om gastouder te worden? Dan kun je aan de slag als oppas en ervaring opdoen bij een gezin. Voor gewone oppaswerkzaamheden gelden niet dezelfde registratie- en opleidingseisen als voor gastouderopvang.
Bespreek welke zorg je kunt bieden en maak duidelijke afspraken over taken, werktijden en betaling. Ouders kunnen voor gewone oppasuren geen kinderopvangtoeslag krijgen.
Conclusie
Gastouder worden begint met een geschikt diploma, maar vraagt ook om registratie, begeleiding en een veilige opvangplek. Laat je papieren controleren en bespreek je plannen met een gastouderbureau. Zo weet je welke stappen en kosten nodig zijn voordat je kinderen kunt opvangen.
