Hoe geef je een kind een compliment dat echt helpt?
14 september 2020
Laatste update: 29 september 2026
Een compliment kan een kind laten merken dat je ziet wat het doet of probeert. Maar wat zeg je precies? Als ouder of oppas hoef je niet overal ‘goed gedaan’ op te zeggen. Een oprechte, concrete reactie werkt vaak beter. Met deze zes tips maak je complimenten persoonlijk en passend.
Waarom geef je een kind een compliment?
Kinderen leren van de reacties van mensen om hen heen. Als je benoemt dat een kind iets nieuws probeert, doorzet of rekening houdt met iemand anders, laat je zien dat je dat hebt opgemerkt. Een compliment hoeft daarbij niet groot te zijn: een glimlach, een bedankje of een paar woorden kunnen al genoeg zijn.
1. Zeg alleen wat je echt meent
Een compliment komt beter over als het oprecht is. Je hoeft een tekening niet ‘de mooiste ooit’ te noemen om belangstelling te tonen. Je kunt ook zeggen: ‘Ik zie dat je heel veel kleuren hebt gebruikt. Vertel eens wat je hebt getekend.’
Wil je daarnaast iets bijsturen? Geef het compliment dan een eigen moment. Zo krijgt het kind de kans om je waardering te horen voordat je uitlegt wat er nog anders kan.
2. Vertel wat je hebt gezien
Met ‘goed gedaan’ is op zichzelf niets mis. Door erbij te zeggen wat je opviel, maak je het persoonlijker. Bijvoorbeeld: ‘Je hebt je speelgoed teruggelegd, daardoor kunnen we de tafel weer gebruiken.’ Of: ‘Je bleef het proberen, ook toen je rits eerst niet dichtging.’
Richt je vooral op wat een kind doet en probeert, in plaats van op een vast kenmerk zoals ‘jij bent de slimste’. Een poging mag ook aandacht krijgen als iets nog niet helemaal lukt.
3. Vraag hoe het kind er zelf op terugkijkt
Je hoeft niet altijd meteen te vertellen wat jij van een prestatie vindt. Vraag ook eens: ‘Wat vond je zelf leuk aan wat je gemaakt hebt?’ of ‘Hoe heb je dat opgelost?’ Zo geef je het kind ruimte om te vertellen wat het heeft geleerd of waar het blij mee is.
Dat kan ook na iets spannends. Vraag hoe het voor het kind was, zonder alvast te bepalen dat het ‘stoer’ of ‘dapper’ had moeten zijn. Misschien vond het de situatie vooral moeilijk en heeft het behoefte aan begrip.
4. Wissel complimenten af met bedanken
Helpt een kind mee met een gewone taak? Dan past een bedankje soms beter dan een enthousiast compliment. ‘Fijn dat je je bord naar de keuken bracht’ klinkt natuurlijk en laat zien dat de hulp welkom was.
Je hoeft niet te stoppen met waardering zodra een kind iets vaker doet. Wissel af tussen een compliment, een bedankje en een vriendelijke glimlach. Zo blijft je reactie passen bij het moment.
5. Laat het kind op zijn eigen manier reageren
Het ene kind straalt na een compliment, terwijl het andere verlegen wordt of meteen verder speelt. Dat is allebei prima. Je kunt zelf laten zien hoe je op een compliment reageert door ‘dank je wel’ te zeggen, maar maak er geen verplicht lesje van.
6. Reageer op het moment zelf
Als je kort na een gebeurtenis benoemt wat je zag, is voor een kind duidelijk waar je op reageert. Bijvoorbeeld: ‘Je vroeg of je vriendje ook mee wilde spelen. Dat was aardig van je.’
Was iets spannend of ging het niet zoals gehoopt? Begin dan met luisteren. Een kind heeft niet altijd een compliment nodig; soms helpt ‘ik zie dat je geschrokken bent’ meer.
Complimenten geven als oppas
Als oppas leer je een kind vaak kennen tijdens gewone momenten: samen spelen, opruimen, eten of naar bed gaan. Juist dan kun je laten merken dat je aandacht hebt voor wat het kind doet. Blijf jezelf en stem je reactie af op de leeftijd en het karakter van het kind.
Zoek je een oppas of gastouder? Of wil je zelf als oppas aan de slag? Aanmelden bij Oppasland is gratis.
